nautil logo czarne

Artykuły

Dostępny bankomat

Na zdjęciu widzimy rękę osoby dotykającą klawiatury numerycznej bankomatu. Klawiatura składa się z przycisków z cyframi od 1 do 9 rozmieszczonymi w trzech rzędach po trzy oraz przyciskiem 0 poniżej. Po prawej stronie klawiatury znajdują się dodatkowe przyciski z kolorowymi paskami: czerwonym, żółtym i zielonym, prawdopodobnie służące do potwierdzania operacji, anulowania lub wyjścia. Klawiatura jest metalowa i umieszczona na przednim panelu bankomatu o szarej barwie. W tle widoczna jest metalowa struktura bankomatu, a samo zdjęcie jest wykonane w naturalnym świetle.

Bankomaty to kolejne urządzenia ułatwiające codzienne funkcjonowanie ludziom na całym świecie. Sprawiają, że możemy wypłacać i wpłacać pieniądze niezależnie od pory dnia i godzin otwarcia placówki banku. Pojawiają się jak grzyby po deszczu na ulicach, w pobliżu banków czy centrów handlowych. Dla większości użytkowników są to urządzenia proste w obsłudze, nie wymagające żadnego dodatkowego przygotowania.

Niestety, nie zawsze postęp technologiczny idzie w parze z funkcjonalnością i dostępnością dla wszystkich grup społecznych. Często, na początkowym etapie wprowadzania nowego rozwiązania mającego ułatwić życie i sprawić, że wykonywanie jakichś czynności będzie szybsze, wykluczone są osoby z różnymi niepełnosprawnościami. W zależności od tego, z jakimi trudnościami zmagają się na co dzień, mają też inne potrzeby.

Podstawową barierą, na jaką natrafiają osoby z dysfunkcją wzroku chcące samodzielnie skorzystać z bankomatu, jest brak udźwiękowienia oraz opisów brajlowskich wlotu na kartę, otworu wyrzutowego banknotów oraz wyjścia na wydruk potwierdzenia dokonanych operacji. Problematyczny może też być poziom jasności wyświetlacza oraz oświetlenie i ewentualny kąt padania promieni słonecznych.

Z kolei dla osób z niepełnosprawnością ruchową podstawowym problemem jest lokalizacja urządzenia, brak podjazdów i przestrzeni do swobodnego przemieszczania się na wózku.

Udźwiękowione bankomaty, dostosowane do potrzeb każdego potencjalnego użytkownika, jeszcze nie są normą. Osoby niewidome i słabowidzące chcące wypłacić gotówkę mają kilka możliwości. Chyba najprostszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest udanie się w tym celu do oddziału swojego banku. Wadą tej opcji jest konieczność dostosowania się do godzin otwarcia placówki. Natomiast jeśli mają odrobinę szczęścia, mogą trafić na udźwiękowiony bankomat w swojej okolicy. Posiada on gniazdo słuchawkowe, pozwalające na dyskretne odsłuchiwanie komunikatów głosowych. Są też osoby, które uczą się na pamięć obsługi wybranego urządzenia, ktoś jednak musi im najpierw pokazać krok po kroku, co mają robić, aby móc samodzielnie wypłacić pieniądze. Niedogodnością tego rozwiązania, którą zawsze trzeba brać pod uwagę, jest fakt, że nic nie jest stałe. Banki mogą w każdej chwili coś zmieniać, udoskonalać, a co za tym idzie, kolejność komunikatów wyświetlanych na ekranie bankomatu także może ulec zmianie. Jest jeszcze możliwość skorzystania z pomocy zaufanej osoby widzącej, która może towarzyszyć w drodze do bankomatu oraz obsłużyć niedostosowane urządzenie.

Ciekawą inicjatywę zapoczątkował Pan Piotr Witek, który osobom z dysfunkcją wzroku w przystępny sposób przybliża świat nowoczesnych technologii. Dzieli się on swoją wiedzą i doświadczeniem, prowadząc blog „Moja Szuflada” oraz kanał w serwisie YouTube. Stworzył miejsce, w którym gromadzone są instrukcje bezwzrokowego wypłacania pieniędzy z bankomatów różnych banków. Zachęcał czytelników „Mojej Szuflady” do uczestniczenia w tworzeniu bazy prostych wskazówek dotyczących obsługi bankomatów, które będą nieocenioną pomocą dla osób z dysfunkcją wzroku. Odpowiednia instrukcja może kogoś zachęcić do podjęcia próby bezwzrokowej i samodzielnej obsługi urządzenia, a opanowanie nowej umiejętności jest kolejnym elementem przyczyniającym się do większej niezależności.

Kolejnym działaniem zwiększającym dostępność bankomatów dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz mającym przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu i cyfrowemu jest projekt „Dostępny Bankomat”. Jest on realizowany przez grupę roboczą ds. obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki, działającą przy Związku Banków Polskich, współpracującą z bankami. Celem projektu jest zwiększenie dostępu do usług finansowych, umożliwienie korzystania z dostępnych usług oraz zachęcenie banków do wychodzenia naprzeciw osobom z różnymi potrzebami. Efektem podjętych działań jest strona internetowa, umożliwiająca dostęp do bazy bankomatów posiadających różne udogodnienia, mające zwiększać ich dostępność dla wszystkich użytkowników. Wyszukiwarka dostępnych bankomatów posiada 3 kryteria: lokalizacja, bank i udogodnienia. Z listy udogodnień można wybrać wszystkie opcje, które są dla danej osoby istotne. Znajdują się na niej takie elementy, jak:

  • klawiatura numeryczna z oznaczeniem w braill’u,
  • wejście słuchawkowe,
  • tryb kontrastowy,
  • wbudowany głośnik.