nautil logo czarne

Artykuły

Wybory – dostępność głosowania dla osób niewidomych

Niezależnie od wyznawanych poglądów, dla większości z nas udział w wyborach jest obywatelskim obowiązkiem. Osoby z niepełnosprawnościami stanowią liczną grupę wyborców, która napotyka na różne bariery, utrudniające lub uniemożliwiające im oddanie głosu. Dla osób z niepełnosprawnością ruchową problemem może być dotarcie z miejsca zamieszkania do lokalu wyborczego, a jeśli już się do niego dostaną, to nie zawsze pozbawiony jest on barier architektonicznych. Z kolei osoby z dysfunkcją wzroku mają problem z samodzielnym odczytaniem treści kart do głosowania oraz z postawieniem krzyżyka potwierdzającego wybór w odpowiednim miejscu.

Wychodząc naprzeciw osobom z różnymi potrzebami, udostępniono kilka alternatywnych opcji mających na celu zapobieganie wykluczeniu społecznemu oraz ułatwienie oddania głosu:

  • Zapewnienie osobom posiadającym umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności transportu z miejsca zamieszkania do lokalu wyborczego, jeśli w danym dniu nie funkcjonuje gminny przewóz pasażerski.
  • Głosowanie korespondencyjne przysługuje osobom z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności.
  • Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika również jest ułatwieniem dla tej samej grupy osób z niepełnosprawnością.
  • Korzystanie z dostępnej od kilku lat brajlowskiej nakładki dla osób niewidomych, którą otrzymuje się od komisji wyborczej wraz z kartą do głosowania. Nakładka to duża płachta odpowiadająca rozmiarowi karty do głosowania. Posiada kwadratowe otwory, a po ich lewej stronie brajlowskie oznaczenia numerowe. Nie są na niej wypisane nazwiska i imiona poszczególnych kandydatów. Osoba niewidoma musi wiedzieć, pod jakim numerem znajduje się nazwisko preferowanego przez nią polityka, lub poprosić o przeczytanie listy.
  • Osobie z niepełnosprawnością w lokalu wyborczym może pomagać inna osoba; nie musi być ona pełnoletnia. Taka pomoc powinna mieć techniczny charakter: odczytanie potrzebnych informacji oraz zaznaczenie na karcie kandydata wybranego przez osobę z niepełnosprawnością.

Dobrze, że pojawiają się rozwiązania mające ułatwić udział w wyborach osobom z różnymi potrzebami. Z perspektywy osoby niewidomej uważam jednak, że skorzystanie z nakładki brajlowskiej i samodzielne oddanie głosu może być trudne ze względu na duży rozmiar karty i nakładki oraz konieczność precyzyjnego ich dopasowania, tak aby postawić krzyżyk w odpowiednim miejscu gwarantującym oddanie ważnego głosu. Takie dostosowanie jest pomocne dla osób znających alfabet Braille’a. Niewidomi, nieposługujący się pismem punktowym, chcący skorzystać z nakładki, muszą liczyć znajdujące się w niej kwadratowe otwory.

Jestem zwolenniczką korzystania z brajlowskiej nakładki oraz pomocy zaufanej osoby, która jest w stanie nadzorować cały proces.

Osoba wkładająca kartkę do urny wyborczej. Zdjęcie jest konturowe, przedstawiające sylwetkę ręki z zegarkiem na nadgarstku trzymającą kartkę nad urną na jasnym tle.